"Гэртээ хүрэх зам дэндүү хол" байгаа нөхдүүдэд зориулж...

Саяхан Хилдэгын блог дээрээс "Ханьдаа захидал бичээрэй" гэдэг нэгэн шүлгийг уншаад энэ санаа орж ирсэн юм.

Магадгүй танай гэр бүлийн хэн нэгэн гишүүн, эсвэл хамаатан садан, найз нөхдөөс чинь харийн нутагт очоод "гэрээ мартсан Гэсэр" болж яваа хэн нэгэн байгаа л байх.

Ялангуяа Солонгост. Аав ээж, амраг хань, алаг үрээ орхиод ирсэн олон залуус энд бий. Хүнд хүчир ажил хийж, хэд гурван төгрөг цуглуулж олон ч хүнийг тэжээж явдаг энэ залуус жаргахаасаа зовох нь их.

Ирсэнийхээ дараахь эхний хоёр жилдээ хайртай бүхнээ санаж элэг нь хатаж явдаг ч сүүлдээ цочроо нь гараад Монгол явна гэхээс яс нь хавталзаж, үс нь босдог болдог юм шиг.

Ихэнх нь  арга учраан олцгоож эхнэр нөхөр эсвэл хамтран амьдрагч болцгоон тухалж аваад амьдрах нь энүүхэнд. Тэд ч өөрсдийн тогтсон дэг жаягтай.

Эрэгтэй нь байр хоолныхоо мөнгийг даана. Харин эмэгтэй нь бие болон сэтгэлийн үйлчилгээг үзүүлнэ.

Миний сайн таних нэг залуу байдаг юм. 1996 онд анх Солонгост ирээд одоо болтол гэртээ нэг ч хариагүй.

Хөл хүндтэй эхнэрээ дагуулж хоёр гэрийн хооронд гүйж залхаад өөрийн гэсэн орох оронтой болох гэж анх энэ улсыг зорисон гэсэн.  

Заримдаа энэ залуугын эхнэрийг бодохоор өрөвдмөөр ч юм шиг. Хамаг залуу сайхан насаа нөхрөө хэзээ ирэхийг нь үл мэдэн хоног тоолон хүлээж, охин нь хэзээ ч хараагүй аавыхаа царайг зөвхөн фото хальнаас л харж хаа нэгтээ утсаар ярьж хэд гурван төгрөгөөр нь хоног өнгөрөөөж явааг нь бодохоор, ингэж амьдраад ч ямар утга учир байдаг юм бол доо гэж сэтгэл өвдөх...

Энэ бол зүгээр л жишээ. Өөр хичнээн олон гэр бүл бие биенээн хүлээж санан гансарч явдагыг төсөөлшгүй.

Хилдэгын блог дээр байсан тэр захиаг уншаад "энэ захиаг олон хүнд уншуулах юмсан" гэсэн бодол төрж хэвлээд ч болтугай хэн нэгэнд хүргэх юмсан гэж бодож байсан юм. Хуудас цаас хэвлээд өглөө гэсэн ч уншихгүй хаячихна л даа.

Тэхээр нэг ийм санал байнаа.

Уяхан хонгор дуутай бүсгүйчүүд минь,

Энэ хоёр шүлгийг сэтгэлд хоногштол, зүрхэнд нэвтэртэл сайхан уншаад youtube дээр ч болтугай оруулчихвал...

Нөгөө шоргоолж дээс томоод найзыгаа гаргадаг үлгэр шиг,  тэр бичлэгийг нь би тэгвэл таньдаг эзэдтэй хэдэн Монгол бар, хоолны газруудад линкыг нь тараагаад гэрээ санан гиеүрч суугаа хүмүүст сонсгох юмсан. Халамцуу гансарч суугаа хэн нэгний сэтгэлд хүрч чадаад нэг айл ч гэсэн элэг бүтэн болж байвал...

За тэгээд өөр санаа оноо байвал хэлээрэй.

Охин минь ээждээ гомдоорой

Ээжтэйгээ ярих дургуй гэвүү чи минь
Эвий дээ үр минь бэтгэрч л байгаа даа
Эрх нялх дүрийг чинь тээгээд хол явчихсан
Ээждээ чи гомдвол гомддоо охин минь

Ижил хүүхэд мөөмөө идэхэд шүлсээ залгидаг гэвүү
Эвий дээ үр минь цангаж л байгаа даа
Энгэрийн илч бүлээн сүүгээ эрт харамласан
Ээждээ чи гомдвол гомддоо охин минь

Бүлээрч хоносон шөнөжин "ээеэ" дуудаж уйлсан гэвүү
Бөртийтэл эндээс тарни шивнэж бурханд даатгачаад
Бүүвэйн дуугаа дэрэн дээр чинь дуулж өгөөгүй
Ээждээ чи гомдвол гомддоо охин минь

Орчлонд мөрөө тамгалж хөлд оржээ үр минь
Ойчиход түших ээж дэргэд чинь байсангүй, хол байлаа
Орхиж гарчаад хайртай гэж хуурдаг "муу" ээждээ
Охин минь чи гомдвол гомддоо

Ангирхан чи минь ээжээ гэж хэлд оржээ
Айхдаа дуудсан ээж дэргэд чинь байсангүй хол байлаа
Анхны үгийг чинь сонсоогүй явчихсан "муу" ээждээ
Амь минь чи гомдвол гомддоо

Арван хэдхэн сартай нялх чамайгаа орхичихоод
Ангир уураг эхийн өврөөр өнчрүүлчихээд
Амьдрал гэдэг давалгаанд хөвөн даарахдаа
Атгаж гарсан өрөөсөн оймсыг чинь үнэрлэн бүлээцдэг шүү үр минь

Улаан нялзрайхан чамайгаа ганцаардуулчихаад
Ухаарах болоогүй нялх сэтгэлийг чинь эмзэглүүлчихээд
Урдаас тосох маргаашийн чинь төлөө зоригоо чангалахдаа
Уранхай бойтогийг чинь дэрлэн уужирдаг шүү үр минь

Сананаа үр минь голоо тасартал санана
Салхитай нартай орчлонд чамайгаа жиндэх вий гээд
Сүүдрийг нь хааж гэрлийг нь тусгах гээд ээж нь
Салгуу алсад бага насыг чинь өвөрлөн алхаж явнаа

Өрөвдөнөө үр минь өрөө өмөртөл өрөвдөнө
Өргөстэй цэцэгтэй орчлонд чамайгаа өвдөх вий гээд
Өөр шигээ хүний нутгийн сүүдэрт хиртүүлэхгүй гээд
Өнөөдөр ээж нь зүүдэндээ л чамайгаа үнсэж явнаа

Амьтны хүүхэд аав ээжтэйгээ эрхэлж л байг яахав
Адилхан миний үр элэг бүтэн юм чинь
Алаг зүрхний минь гүнд амин хайраар уяатай
Алхам зайгүй ээжтэйгээ явдаг юм чинь

Хол одсон ч эхийн совинд аргамжаатай
Хүйн холбоо тасардаггүй юмаа үр минь
Цаг нь ирэхэд үрдээ буцаж ивэлдэг
Цагаан сүү ширгэдэггүй юмаа үр минь

Үрдээ тэмүүлсэн эхийн сэтгэлд учрал ойрхон
Үдэш бүр уулзаж хоносон зүүд зөнтэй
Шулганах үр минь өөдөөс тосон гүйнээ
Шувуудын түрүүчээр ээж нь үрдээ очноо

Зөндөө удаан харуулдсан элгийг чинь дэвтээнээ охин минь
Зөрүү харж уйлсан нулимсыг чинь арчнаа охин минь
Ээж нь эзгүй өдөр шивнэсэн хүсэл бүрийг чинь гүйцээнээ
Ээж нь эзгүй шөнө зүүдэлсэн зүүд бүрийг чинь амилуулнаа
....... ээж нь үрдээ очноо